Kolorowy napis z ideogramami: 安iat Nei Jia

NR 18 (CZERWIEC 2001)

Jaromir 好iegowski

Chen Taijiquan

CO WxㄕCIWIE ROBISZ W TYCH ORGANIZACJACH?

Z Jaromirem 好iegowskim, prezesem Komitetu Za這篡cielskiego Polskiego Towarzystwa Rozwoju Chen Tai Ji Quan i cz這nkiem zarz康u powstaj帷ego zwi您ku sportowego chi雟kich sztuk walki rozmawia S豉wek Grz璠a.

Pytanie: Co w豉軼iwie robisz w tych wszystkich organizacjach? Przecie tai-chi polega na tym, 瞠by 獞iczy. Czy nie szkoda czasu na dzia豉lno嗆 organizacyjn?

Odpowied: Szkoda. To jednak idzie samo. Gdy zaczyna貫m treningi, chcia貫m tylko 獞iczy. Nawet prowadzenie grup nie by這 dla mnie atrakcj. Jestem chyba jednym z niewielu ludzi, kt鏎zy szko喚 prowadz nie dla honoru i satysfakcji, lecz dlatego, bo w pojedynk nie mia貫m szans na nauczenie si czego. Nie by這 nikogo, kto poprowadzi豚y zaj璚ia, wi璚 ja musia貫m. Potem brakowa這 kogo, kto napisa豚y sensowny artyku, obs逝篡 imprez... W ko鎍u znalaz貫m si tam, gdzie si znalaz貫m, ale nie 瘸逝j. Mimo pracy organizacyjnej mog po鈍i璚a i tak znacznie wi璚ej czasu na trening, ni osoby pracuj帷e "poza bran膨". Jestem przekonany, 瞠 na pewnym poziomie ju tylko zawodowi instruktorzy mog zapewni rozw鎩 swemu stylowi walki.

P: Dlaczego jednak organizacje s konieczne? Istniej pojedyncze szko造, ich instruktorzy najlepiej wiedz, co potrzebne jest ich uczniom, a je郵i tego nie zapewni, doprowadz do rozpadu grup. Mo積a by si oby bez tych wszystkich zwi您k闚.

O: Istniej trzy zagadnienia, kt鏎e nale瘸這by rozwi您a, co jednak nie jest mo磧iwe, je郵i brak organizacji, mog帷ej wywiera spo貫czny nacisk na w豉dze - czy lokalne, czy pa雟twowe - kt鏎e nie maj zwyczaju liczy si z niewielkimi grupami spo貫cznymi, kt鏎e nie s "opiniotw鏎cze".

Pierwsze - weryfikacja uprawnie do prowadzenia treningu okre郵onej sztuki walki. W tej chwili treningi np. tai-chi mo瞠 prowadzi legalnie dowolny absolwent AWF, kt鏎y nigdy si nie zetkn掖 z t dziedzin, natomiast kto, kto po鈍i璚i tej sztuce 20 lat - nie, chyba 瞠 zdob璠zie uprawnienia instruktora rekreacji fizycznej czy papiery trenerskie, przyznawane przez komisje, kt鏎e niewiele na ten temat wiedz.

Drugie - organizacja zawod闚 sportowych, dla rozwoju adepta tai-chi co prawda nie tak wa積ych, lecz o wielkim znaczeniu popularyzatorskim (jest wtedy widowisko i wydarzenie dnia dla dziennikarzy, za dla uczestnik闚 - przygoda i spos鏏 na sprawdzenie si w sytuacji stresowej). Tak瞠 i informacja i reklama, pozwalaj帷e na dotarcie z charakterystyczn dla stylu ofert do wszystkich, kt鏎zy by tego potrzebowali, zale積e s od powstania du瞠go i w miar zdyscyplinowanego towarzystwa. Chyba nie przypuszasz, 瞠 "czwarta w豉dza", czyli 鈔odki masowego przekazu na sta貫 b璠 wsp馧pracowa造 z grup, kt鏎a ma 20 czy 50 cz這nk闚. Je郵i zwolennik闚 jest tak ma這, co b璠zie ze "wzrostem ogl康alno軼i"?

Trzecie - finanse. Sponsor闚 i ofiarodawc闚, od kt鏎ych zale篡 mo磧iwo嗆 獞iczenia wielu os鏏 nie interesuj na og馧 ma貫 grupy. Nie chodzi zreszt o bezpo鈔ednie darowizny, na kt鏎ych nie spos鏏 opiera ca貫j dzia豉lno軼i. W Stanach Zjednoczonych np. uprawianie rekreacji fizycznej sponsorowane jest przez firmy ubezpieczeniowe, kt鏎ym silniejsi i zdrowsi klienci po prostu si op豉caj. Na og馧 objawia si to jako obni瞠nie sk豉dek ubezpieczeniowych, dzi瘯i czemu - w sumie - uczestniczenie w treningach jest ta雟ze, a instruktorzy rekreacji maj wi璚ej klient闚. Ale np. gmina Los Angeles dop豉ca bezpo鈔ednio do zaj耩 tai-chi, maj帷 wyliczone, o ile dzi瘯i temu wyda mniej na opiek spo貫czn. W naszych warunkach mo磧iwe by這by to dopiero po wprowadzeniu prywatnych ubezpiecze zdrowotnych, dzi瘯i umowie du瞠j organizacji z firm ubezpieczeniow - bowiem tylko takie stowarzyszenie mo瞠 zagwarantowa, 瞠 kto rzeczywi軼ie uprawia sport, i to w spos鏏 nie niebezpieczny.

P: Mamy tu wi璚 par zagadnie. Moim zdaniem wszystkie s jednak nieco kontrowersyjne. Proponowa豚ym wi璚, by鄉y o tym nieco podyskutowali.

O: Ch皻nie. Ma這 kto zaprz徠a sobie g這w podobnymi sprawami. A to one zadecyduj o przysz這軼i sztuk walki w naszym kraju.

P: Zacznijmy od ostatniego. Przyznam si, 瞠 篡wi tu najmniej w徠pliwo軼i. Pieni康ze na dzia豉nie, zw豉szcza w kraju tak ubogim jak nasz, w kt鏎ym uczestnicy zaj耩 z trudem je czasem finansuj...

O: Nie przesadzajmy. Nigdzie na 鈍iecie sztuk walki nie uprawiaj bogacze. To nie polo czy golf, mo瞠 zreszt na szcz窷cie. Polacy rzeczywi軼ie, z trudem pokrywaj koszty szkole zagranicznych; powa積ym jednak ograniczeniem jest przekonanie, 瞠 nauka i zdrowie nale膨 si za darmo. Niedawno us造sza貫m, jak zapytano pewnego potencjalnego instruktora: Powiedz, jak my郵isz, kto b璠zie ci chcia p豉ci za uczenie umiej皻no軼i, za kt鏎 ty sam p豉ci nie zamierzasz? Z mojego 20-letniego do鈍iadczenia wynika, 瞠 osoby, za kt鏎e kto p豉ci (pa雟two, rodzice) chodz nieregularnie, 豉two rezygnuj i nie przyk豉daj si do treningu. Je郵i uczestnictwo nie kosztowa這 nas wiele, odej軼ie nie kosztuje nas r闚nie nic.

Wysi貫k finansowy nie mo瞠 by jednak zbyt wielki. Ma這 kto 獞iczy b璠zie kosztem jedzenia czy but闚, lub rezygnacji ze wszystkich innych zainteresowa. St康 konieczno嗆 walki o to, by treningi nie by造 zbyt drogie. Ma豉 jednak szansa by jaka firma pomog豉 komu, kto ma ma這 zwolennik闚 i - tym samym - nie liczy si.

P: To w豉郾ie budzi w徠pliwo軼i. Jaka jest szansa, by tak w ko鎍u elitarna dziedzina zyska豉 popularno嗆, gwarantuj帷 poparcie dysponent闚 wi瘯szych funduszy?

O: A jak szans ma kto, kto nie pr鏏uje nic robi? Oczywi軼ie, realny sponsoring mo磧iwy b璠zie po zmianie ustaw o podatkach (odpisy!) i ubezpieczeniach, ale im wi璚ej ludzi u鈍iadomi sobie, 瞠 by這by to w ich interesie, tym bardziej zmiany te s prawdopodobne. Im wi璚ej jest cz這nk闚 r騜nych organizacji, kt鏎e skorzysta造by na tym, tym wi瘯szy nacisk na ustawodawc闚. Nie my郵, by np. wp造wy zwolennik闚 tai-chi by造 na tyle du瞠, 瞠by mogli przeprowadzi to samodzielnie. Ale razem z innymi szko豉mi walki, kt鏎e r闚nie organizuj dla wi瘯szo軼i swych cz這nk闚 rekreacyjne, bezpieczne treningi, mo瞠my stanowi lobby, z kt鏎ym politycy - lokalni i krajowi - b璠 musieli si liczy. O ile b璠zie si nam chcia這.

P: St康 przyst徙ienie do organizacji ponadstylowej?

O: Zosta貫m zaproszony przez ludzi, kt鏎zy mnie znali i ufali, 瞠 moja dzia豉lno嗆 b璠zie mia豉 sens. Ale przyst徙i貫m z przekonania, maj帷 nadziej, 瞠 w przysz這軼i taka wsp鏊na praca przyniesie przemiany na lepsze. Nie tylko w tej dziedzinie, zreszt.

P: Mam rozumie, 瞠 i pozosta貫 wymienione przez nas problemy mo積a by這by w ten spos鏏 rozwi您a?

O: Tak. Wzajemne popieranie si szk馧 walki wobec w豉dz, medi闚 i sponsor闚 uwa瘸m za konieczne, cho trudne. Od 20 lat dzia豉m w r騜nych gremiach i widz, jak rozsadzane s przez konkurencj mi璠zy wchodz帷ymi w jej sk豉d stylami czy szko豉mi. Dlatego uwa瘸m, 瞠 tworz帷 organizacj nale篡 z g鏎y narzuci jasne regu造, kt鏎e nie dopuszcz do wzajemnego podgryzania si, podprowadzania sobie ludzi, za豉twiania czego tylko dla siebie na boku. Je郵i nie wprowadzi si tego od razu, uczestnicy stowarzyszenia przystosowuj si do sytuacji, a potem ju nikomu nie zale篡, by by porz康ek, bo ka盥y w jaki spos鏏 nauczy si korzysta z ba豉ganu i wzajemnej konkurencji. A potem organizacja si rozpada lub ogarnia j parali, bo nikt nie chce pracowa.

P: Nie jest to przypadkiem dyktatura? Pr鏏a utrzymania monopolu?

O: O dyktaturze czy monopolu mo瞠my m闚i tam, gdzie jest przymus. Przecie nikt nikogo nie zmusza, by nale瘸 do organizacji. W Polsce ka盥y mo瞠 za這篡 swoj. Oczywi軼ie, stowarzyszenie na og馧 wynagradza i nieco uprzywilejowuje swych cz這nk闚, gdy z ich sk豉dek 篡je i prowadzi dzia豉lno嗆. Wymaganie od kogo, kto p豉ci sk豉dki tych samych pieni璠zy jeszcze raz nie jest uczciwe. Kto nie chce nale瞠, mo瞠 za這篡 w豉sne towarzystwo i uprzywilejowa w豉snych cz這nk闚. I oczywi軼ie znaczy mniej, ni jako uczestnik organizacjiwi瘯szej, obejmuj帷ej ca貫 鈔odowisko.

P: Je郵i ju m闚imy o monopolu, to naj豉twiej narazi si na taki zarzut, weryfikuj帷 prawo do prowadzenia trening闚. Wielu zwolennik闚 ma twierdzenie, 瞠 nale篡 na to pozwoli ka盥emu, kto ma ochot, a praktyka wcze郾iej czy p騧niej zweryfikuje jego umiej皻no軼i. Po co stopnie, uprawnienia...

O: Zweryfikuje, kosztem ludzi, ucz帷ych si u takich eksperymentator闚. Nie opowiadaj przy mnie takich rzeczy. Za d逝go ju pracuj jako instruktor, dzia豉cz i dziennikarz. Widzia貫m przypadki do嗆 haniebne, bo do uczenia ludzi ci庵n cz瘰to tacy, kt鏎ym kierowanie i manipulowanie innymi ma zrekompensowa kl瘰ki w innych dziedzinach i niskie poczucie warto軼i - albo bezmy郵ni entuzja軼i, id帷y do przodu na zasadzie "jako to b璠zie". Do "Karate. Kung Fu" przyszed raz list od ucznia szko造 podstawowej w ma貫j miejscowo軼i, w kt鏎ym pyta on, jak przygotowa si do zawod闚 fullkontaktowych, bo takie b璠 w jego szkole organizowane, a on wyst徙i, tylko najpierw trzeba mu powiedzie, co ma robi. Wolno嗆 nie wolno嗆, lecz organizatora tej imprezy powinno si zamkn望.

P: Proponujesz, 瞠by eliminowa takich metodami administracyjnymi?

O: Co przez to rozumiesz? Metody administracyjne stosuj zwykle urz璠nicy.

P: A kto powinien?

O: Umiej皻no軼i w tai-chi powinien weryfikowa kto, kto si na tym zna, czyli uprawia je sam, wie gdzie zwr鏂i si z pytaniem, czy powo造wanie si na mistrza lub zagraniczn organizacj jest zasadne, w ko鎍u te zna ludzi i wie, do czego s zdolni. Nie mo瞠 by to rz康owa komisja z partyjnego klucza. Ani te 瘸dna prywatna osoba czy firma, kt鏎a znika, gdy si co nie powiedzie. Mo瞠 to przeprowadzi tylko organizacja, kt鏎a ma wielu cz這nk闚, siedzib, jest oficjalnie zarejestrowana - co oznacza, 瞠 np. nie naprodukuje nauczycieli za pieni康ze, a potem si po prostu zwinie.

Co do metod - wystarczy przecie informacja, 瞠 szko豉 i prowadz帷y j instruktor nale膨 do gremium, kt鏎e gwarantuje, 瞠 jest on osob zr闚nowa穎n, fachow i ucz帷 si we w豉軼iwych miejscach od w豉軼iwych ludzi. Je郵i kto wtedy wybierze szko喚 nielicencjonowan, zrobi to na w豉sne ryzyko. Ale informacja si ludziom nale篡. Niby na jak pocz徠kuj帷y mo瞠 wiedzie, 瞠 wpad w 豉py hochsztaplera? Przecie nie ma jeszcze aparatu, by ocenia jego umiej皻no軼i.

P: Niech wi璚 robi to same szko造. Nale篡 ustali jakie wsp鏊ne zasady i wymogi - je郵i b璠 si ich trzyma, stopnie czy uprawnienia mog by wi捫帷e.

O: No w豉郾ie, je郵i b璠 si ich trzyma. Nie bardzo wiem, kto niby mia豚y to zagwarantowa. Je郵i ustala si przepisy, kt鏎ych wykonania nikt nie pilnuje, prowokuje si ludzi, by je dla zysku 豉mali. To demoralizuj帷e, bo szybko wszyscy zaczynaj je lekcewa篡. W wielu federacjach sztuk walki jest tak, 瞠 je郵i instruktor wraz ze swoimi zwolennikami przechodzi z innej, na zach皻 szybko dostaje wy窺zy stopie (nie dadz mu przecie pieni璠zy, bo to on ma p豉ci). Skutek jest taki, 瞠 w niekt鏎ych 鈔odowiskach chwalenie si "danami" wywo逝je mniej lub bardziej jawne u鄉ieszki. Oczywi軼ie, niekt鏎e organizacje ciesz si takim autorytetem, 瞠 przyznane przez nie stopnie naprawd si licz. Niemniej nie ma cia豉, kt鏎e regulowa這by przyznawanie stopni mistrzowskich, a wi璚 "dan" "danowi" nier闚ny - posiadanie wi璚 takiego stopnia, wystawionego wszystko jedno przez jak szko喚 nie b璠zie nigdy gwarancj umiej皻no軼i, uznawan przez czynniki oficjalne.

W polskich warunkach zreszt, gdy niekt鏎e szko造 dzia豉j jako prywatne firmy, niekt鏎e jako stowarzyszenia, niekt鏎e jako grupy przy pa雟twowych lub samorz康owych instytucjach, a inne jako nieformalne grupy prywatnych os鏏, przyznawanie przez wszystkie tych samych stopni by這by fikcj. Stopie nadany przez prywatn osob, kt鏎a w ka盥ej chwili mo瞠 wyjecha w nieznane, lub przez prywatn firm, kt鏎ej w豉軼iciel mo瞠 znikn望 lub og這si upad這嗆, nie mo瞠 by r闚ny uprawnieniom, nadanym przez stowarzyszenie, kt鏎ego statut i regulamin jest oficjalnie znany i zarejestrowany, siedziba powszechnie wiadoma, a kontroluj帷y zarz康 liczni cz這nkowie nie p鎩d kt鏎ego dnia w nieznane. I tak zreszt jest - rejestruj帷 stowarzyszenie, pa雟two gwarantuje, 瞠 zasady jego dzia豉nia zgodne s z prawem i zobowi您uje si do pewnego stopnia, 瞠 b璠zie jego regulaminy i statuty honorowa這. W wypadku prywatnych os鏏 i firm, pa雟twowa kontrola dotyczy raczej finans闚 lub ewidentnego 豉mania prawa, i to post factum, a uczestnicy zaj耩 nie maj kontroli nad dzia豉lno軼i instruktora, kt鏎y mo瞠 kierowa si dowolnie ustalanymi przez siebie zasadami i nikt nie mo瞠 mie do niego pretensji.

Z tych samych powod闚 prywatne osoby czy firmy nie mog organizowa Mistrzostw lub Pucharu kraju czy okr璕u - zastrze穎ne jest to dla stowarzysze kultury fizycznej i zwi您k闚 sportowych. Oczywi軼ie, dowolna grupa ludzi mo瞠 zebra si i przeprowadzi mi璠zy sob rozgrywki, ale ranga i autorytet takich imprez s niewielkie.

P: To ju chyba wszystkie problemy, kt鏎e wymienili鄉y.

O: Tak, ale nie powiedzieli鄉y jeszcze najwa積iejszego. Tylko du瘸 grupa mo瞠 przekona spo貫cze雟two, 瞠 sztuki walki, tak瞠 te wewn皻rzne, s dla kraju niezb璠ne.

P: No tak, Polacy nie maj opinii ludzi specjalnie zdrowych, a choroby wynikaj帷e z niew豉軼iwej diety i niedoboru ruchu skracaj 篡cie i powoduj, 瞠 chorzy na nie ludzie obci捫aj innych konieczno軼i zorganizowania dla nich opieki. A przecie sami si do tego stanu doprowadzili.

O: To chyba nie jest w豉軼iwy argument. Jaki zawzi皻y konserwatysta od razu wypomnia豚y, 瞠 istnieje wiele innych metod treningowych, bardziej "naszych". Nie mo積a uprawia jakiej porz康nej, "katolickiej" dyscypliny, jak np. wymy郵ona przez protestant闚 pi趾a no積a czy poga雟ko-greckie zapasy? S one bardziej intensywne, wi璚 efekt osi庵a si szybciej i wi璚ej czasu zostaje dla rodziny.

P: Nie rozumiem. Ty wysuwasz takie argumenty?

O: Wykazuj, 瞠 twoje s nietrafione. Rekreacj mo積a uprawia na wiele r騜nych sposob闚 - si陰 naszej dziedziny jest to, 瞠 jest bezkontuzyjna. Wszystkie formy "zewn皻rznego" ruchu gro膨 kontuzjami i powodowanymi przez nie absencj w pracy lub nawet konieczno軼i jej przerwania. A ka盥ego takiego cz這wieka trzeba leczy i utrzymywa.

Drugi argument, moim zdaniem skuteczny, to to, 瞠 wszystkie powa積e sztuki walki, tak瞠 te wewn皻rzne, s逝膨 w ko鎍u do walki z bli幡im. Mo瞠 to zabrzmi przesadnie, ale nie wygl康a na to, by na 鈍iecie sko鎍zy造 si wojny. Prawdopodobnie nie wybuchnie tu nic w najbli窺zym czasie, ale kiedy przecie do niej dojdzie, nawet je郵i nie za naszego 篡cia. Jeste鄉y w specyficznym miejscu Europy. Je郵i co s逝篡 do walki to my, mieszka鎍y tego kraju, musimy mie od tego ekspert闚.

P: To ju chyba pewna przesada. Tai-chi jako przysposobienie obronne? To chyba ostatnia sztuka walki, kt鏎a by si do tego nadawa豉. Co ono mo瞠 mie wsp鏊nego z "combatem" czy "rukopasznom bojem"?

O: My郵isz standardowo. Tymczasem za kilkadziesi徠 lat zar闚no wojna, jak i armia b璠 zupe軟ie inaczej wygl康a造. Ju w tej chwili armie pa雟tw rozwini皻ych pos逝guj si przede wszystkim wyrafinowanym sprz皻em elektronicznym i tendencja ta z pewno軼i b璠zie narasta豉. Ludzie to przede wszystkim wysoko wykszta販ony i do鈍iadczony personel, obs逝guj帷y takie urz康zenia i r闚nie wysoko wyszkolone oddzia造 specjalne. Je郵i kogo szkoli si tak d逝go i za takie wielkie pieni康ze, jak wsp馧czesnych ekspert闚, to przecie nie mo積a dopu軼i do tego, by z powodu kontuzji musia rezygnowa ze s逝瘺y po paru latach. Taki kto powinien pracowa do 40. lub 50. Nie ka盥y jednak w tym wieku ma takie 軼i璕na, by wytrzyma造 trening dla komandos闚. A 獞iczy wojskowych przecie trzeba. Tylko ruch zapewni im roz豉dowanie stres闚 i zdrowie fizyczne. Typowi hakerzy, bladzi zombie mo瞠 i 鈍ietnie poruszaj si w wirtualnym 鈍iecie, ale tryb 篡cia szkodzi ich psychice. Da takiemu do r彗 realn bro, zabijaj帷 篡wych ludzi? Taka osoba musi by zdrowa i zr闚nowa穎na, ale jej trening walki nie mo瞠 nie嗆 ze sob ryzyka przedwczesnego wyeliminowania jej ze s逝瘺y.

P: Daj spok鎩, przecie mistrzostwo w tej dziedzinie to ca貫 lata, a wojsko potrzebuje szybkiego przygotowania ludzi do akcji; tak samo policja...

O: Nie, je郵i to b璠 d逝go szkoleni, cenni eksperci. Do obs逝gi broni przysz貫j generacji potrzeba ludzi po wojskowych studiach, a przez 4-5 lat wiele si mo積a nauczy. Nie my郵 jednak, by w armii trenowano Chen lub Yang, kt鏎e rzeczywi軼ie s skomplikowane. Ale nie uczy si w niej te klasycznego judo czy karate. Zwykle na potrzeby konkretnej s逝瘺y tworzy si tzw. "combat" r騜nego typu, b璠帷y zbiorem najprostszych i naj豉twiejszych w zastosowaniu technik, czasem te najbardziej morderczych (wojska specjalne) lub tylko obezw豉dniaj帷ych (policja). Mo磧iwe jest stworzenie takich system闚 na bazie tai-chi, cho na pewno nie obejdzie si bez hsing-i, a zw豉szcza yiquanu, kt鏎y wydaje si dobrym punktem wyj軼iowym.

P: Tworzysz taki system?

O: Przecie na razie nie ma takiej potrzeby. Tak na prawd nie wiadomo, co b璠zie potrzebne za 15, 20 lat. Ale ekspert闚 trzeba mie ju teraz. Za p騧no b璠zie stara si o nich, gdy sytuacja zrobi si niebezpieczna. Wszyscy ci ludzie, uprawiaj帷 豉godn rekreacj i poprawiaj帷 zdrowie, ucz瘰zczaj帷 na zaj璚ia i p豉c帷 sk豉dki umo磧iwiaj tak瞠 wyszkolenie przysz造ch ekspert闚. A do nich b璠zie nale瘸 obowi您ek odpowiedzi na przysz貫, jeszcze nie do ko鎍a jasne, potrzeby.

P: A wi璚 nie? Dlaczego o tym rozmawiamy?

O: 疾by uprzytomni Czytelnikom, 瞠 gotowo嗆 na przysz貫 wyzwania polega na tym, by nie odrzuca czego, co mo瞠 si przyda. Je郵i co mo瞠 s逝篡 do walki, to mieszkaj帷 w takim miejscu Europy, nie mo瞠my z tego rezygnowa.

A spokojni starsi pa雟two, uprawiaj帷y 豉godne 獞iczenia dla w豉snego zdrowia wi璚ej mo瞠 robi dla kraju ni broni帷y tradycji konserwaty軼i. Czy zreszt nie do polskiej tradycji nale篡 szybkie przejmowanie ka盥ej wojskowej nowinki? To tu szybko przej皻o z W璕ier szable, lekk jazd turecko-chorwack, czeski obronny tabor, stosowany p騧niej na Ukrainie...

P: No tak, najbardziej typowy Polak m闚i po 豉cinie, wyznawa wiar narodzon w dalekiej Palestynie, ubrany by w turecki kontusz na polskim 簑panie, podgala g這w jak Tatarzy i Kozacy, a przy boku mia g這wni z Passawy oprawion we Lwowie przez Ormianina na turecki spos鏏...

O: ...i w豉郾ie to uwa瘸ne by這 wsz璠zie za kwintesencj polsko軼i. Bo nasza kultura potrafi wch這n望 wszystko i od razu uczyni to swoim. I nie nale篡 jej z tego kastrowa.

Powr鏒 do spisu tre軼i


Strona zosta豉 przygotowana przez Tomasza Grycana.

Wszelkie pytania i uwagi dotycz帷e serwisu "Neijia" prosz przesy豉 na adres:

Uwaga! Zanim wy郵esz e-mail, przeczytaj dok豉dnie F.A.Q.

Powr鏒 do strony g堯wnej.